Rano sandał zapinał się na trzecią dziurkę, wieczorem ledwo mieści się na czwartej. Skarpeta zostawia na kostce czerwony pierścień, który utrzymuje się kilkanaście minut po zdjęciu. Opuchnięte stopy to nie kwestia przypadku ani niedopasowanego obuwia. Zwykle jest to zapis tego, jak wyglądało ostatnich dwanaście godzin: ile godzin stania, ile siedzenia bez ruchu, jak gorąco było na zewnątrz i co znalazło się na talerzu.
Skąd bierze się obrzęk stóp i podudzi?
Krew wraca z nóg do serca wbrew grawitacji. Pomaga w tym pompa mięśniowa łydki: każdy krok ściska żyły głębokie i wypycha krew w górę. Kiedy łydka przestaje pracować, bo stoisz przy fotelu zabiegowym albo siedzisz osiem godzin przy biurku, ciśnienie w drobnych naczyniach rośnie. Część osocza przechodzi wtedy do przestrzeni między komórkami i zbiera się tam, gdzie jest najniżej, czyli w okolicy kostek, grzbietu stopy i palców.
Do tego dochodzą czynniki, które ten mechanizm nasilają. Upał rozszerza naczynia i sprzyja zatrzymywaniu płynów. Dieta z dużą ilością soli działa podobnie. Obuwie z wąskim noskiem lub sztywną cholewką utrudnia odpływ chłonki. Wahania hormonalne w cyklu, ciąża, nadmierna masa ciała oraz wiek powyżej sześćdziesiątego roku życia również zwiększają skłonność do obrzęków nóg.
Kogo problem dotyczy najczęściej?
Dwie grupy zawodowe są w tym zestawieniu na przeciwległych biegunach, a kończą tak samo. Pierwsza spędza dzień na nogach: podolodzy, fryzjerzy, sprzedawcy, kucharze, pracownicy produkcji. Druga nie wstaje z fotela: kierowcy, pracownicy biurowi, osoby podróżujące samolotem na długich trasach. W obu przypadkach łydka pracuje za mało.
Obrzęk potrafi też być sygnałem ostrzegawczym. Jeśli pojawia się tylko po jednej stronie, jeśli skóra nad nim jest ciepła i zaczerwieniona, jeśli towarzyszy mu ból łydki albo duszność, sprawa wykracza poza zmęczenie i wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. To samo dotyczy sytuacji, w której obrzęk jest obecny rano, zaraz po przebudzeniu.
Co przynosi ulgę po całym dniu?
Najprostszy zabieg kosztuje dwadzieścia minut i nic więcej. Połóż się i unieś nogi tak, żeby stopy znalazły się wyraźnie powyżej poziomu serca. Wystarczy poduszka pod łydkami. Grawitacja, która przez cały dzień pracowała przeciwko tobie, zaczyna wtedy działać na twoją korzyść.
Drugim elementem jest kąpiel stóp w letniej wodzie, nigdy gorącej. Ciepło rozszerza naczynia i pogłębia obrzęk, więc temperatura poniżej trzydziestu stopni sprawdzi się lepiej. Kwadrans wystarczy, dłuższe moczenie rozmiękcza naskórek bardziej, niż potrzeba. Sole zabiegowe z wyciągami ziołowymi i ozonowaną oliwą wspierają ten efekt, a przy okazji przygotowują skórę do dalszej pielęgnacji. Osoby, które kończą dzień na nogach, odczuwają różnicę już po kilku wieczorach z takim rytuałem.
Po kąpieli warto sięgnąć po preparat o działaniu chłodzącym: piankę, żel lub spray. Rozprowadza się je ruchem od palców w stronę kolana, ponieważ w tym kierunku płynie chłonka. Masaż w przeciwną stronę nie ma sensu. Sprawdzone kosmetyki na opuchnięte stopy łączą składniki kojące z lekką konsystencją, która wchłania się bez tłustej warstwy na skórze.
Cztery nawyki, które zmniejszają wieczorny obrzęk
- Co godzinę wykonaj trzydzieści wspięć na palce. To dziesięć sekund pracy, które uruchamiają pompę mięśniową łydki.
- Ogranicz sól. Największe jej źródła to pieczywo, wędliny i dania gotowe, nie solniczka na stole.
- Wybieraj obuwie z szerokim przodem i obcasem do czterech centymetrów. Zupełnie płaska podeszwa bez amortyzacji też obciąża stopę.
- Pij wodę regularnie. Odwodniony organizm zatrzymuje płyny skuteczniej niż nawodniony.
Obrzęk, który znika po nocy i wraca wieczorem, mieści się w granicach zwykłego zmęczenia. Ten, który zostaje na rano, ma inną przyczynę i należy ustalić ją z lekarzem lub podologiem, zanim sięgnie się po kolejny kosmetyk.
